Urodziła się 12 listopada 1963 roku w Szczecinie, do którego jej rodzice przybyli na początku lat pięćdziesiątych z Kresów. Jak mówiła pisarka: „Mama z terenów dzisiejszej Białorusi, tata z terenów pogranicza Polski i Ukrainy w pobliżu Ustrzyk Dolnych (Galicja), zresztą mój ojciec ma korzenie niemieckie”. W Szczecinie spędziła dzieciństwo i wczesną młodość, ukończyła II Liceum Ogólnokształcące im. Mieszka I, a następnie rozpoczęła studia na filologii polskiej w Wyższej Szkole Pedagogicznej (późniejszym Uniwersytecie Szczecińskim). W listopadzie 1983 roku z powodów, jak wyjawia na swojej stronie internetowej, „głównie osobistych” opuściła Polskę i osiadła w Niemczech. Pierwszym miejscem pobytu było Zagłębie Ruhry. Uczęszczała do szkoły językowej dla tzw. późnych przesiedleńców w Anrath koło Krefeld, a następnie do kolegium również dla tzw. późnych przesiedleńców w Geilenkirchen, gdzie w 1985 roku zdała niemiecką maturę. Po jej uzyskaniu podjęła studia slawistyczne i germanistyczne na Ruhr-Universität Bochum ‒ w 1990 roku obroniła pracą magisterską poświęconą Pałubie Karola Irzykowskiego. W 1991 roku otrzymała stypendium doktoranckie katolickiej fundacji Cusanuswerk. Doktorat uzyskała w 1994 roku również na Uniwersytecie Ruhry za rozprawę dotycząca dyskursu New Age w polskich badaniach literackich, krytyce oraz poezji lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku (New-Age-Diskurs in der polnischen Literaturwissenschaft, Literaturkritik und Lyrik der 70er und 80er Jahre. Rekonstruktion eines Weltbildes). Duża część rozprawy doktorskiej poświęcona była Marii Janion. Od tego też roku rozpoczęła pracę w Instytucie Slawistyki Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie, w mieście tym mieszka do dziś. Na Uniwersytecie Humboldtów habilitowała się w 2004 roku pracą poświęconą Marii Komornickiej / Piotrowi Włastowi (Ein Mantel aus Sternenstaub. Geschlechtstransgress und Wahnsinn bei Maria Komornicka), która została wydana rok później, a w 2010 roku opublikowana została także jej polska wersja zatytułowana Strącona bogini. Rzecz o Marii Komornickiej. Po habilitacji kontynuowała zatrudnienie na Uniwersytecie Humboldtów, następnie pracowała gościnnie na Uniwersytecie Karola w Pradze (2006-2007), a w latach 2008-2013 była profesorką wizytującą Uniwersytetu Szczecińskiego. Od 2013 roku przez 8 lat była związana z Polsko-Niemieckim Instytutem Badawczym Collegium Polonicum w Słubicach, jednostką funkcjonującą w strukturze Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Brała udział, także jako kierowniczka, w realizacji licznych projektów naukowych. Do jej zainteresowań badawczych należą m.in. literatura e/migracyjna, polsko-niemieckie relacje kulturowe i literackie, komunikacja międzykulturowa, problematyka feminizmu i gender. Pełniła funkcję dyrektorki Biura Polonii w Berlinie. Jest współzałożycielką i członkinią Rady Naukowej, powstałego w 2014 roku, Uniwersytetu Trzech Pokoleń w Berlinie. Równolegle z działalnością naukową rozwijała twórczość literacką – w obu obszarach pisze po polsku i niemiecku; brała i bierze też aktywny udział w życiu literackim. Już w Bochum współtworzyła założony przez Michaela Fleischera prywatny klub literacki Dichter-Fressen (comiesięczne spotkania w prywatnych mieszkaniach Helbig po latach wspomina jako „świetną szkołę pisania”), a w Berlinie współpracowała z pismem „Kolano”, wydawanym przez Klub Polskich Nieudaczników. Literacko zadebiutowała w 1995 roku na łamach pisma „FA-art” (nr 4, s. 6-13) Pałówą. Historią upadku (fragmentem dzieła literackiego), Pałówa jako powieść ukazała się pięć lat później. Pierwszą wydaną książką literacką były Wiersze Jaśminy, następnie ukazały się jeszcze: opowieść Anioły i świnie w Berlinie!, zbiór poetycki Hilfe, opowiadania Enerdowce i inne ludzie (nominacja w 2012 roku do Nagrody Literackiej Nike, finał Nagrody Literackiej „Gryfia”) oraz powieści Niebko (nominacja w 2013 roku do Śląskiego Wawrzynu Literackiego w Katowicach, finał ‒ w 2014 roku ‒ Nagrody Literackiej Nike), Inna od siebie (nominacja w 2017 roku do Nagrody Literackiej m.st. Warszawy), a także napisana wspólnie Justyną Helbig (córką pisarki ‒ urodzoną w Zagłębiu Ruhry, absolwentką psychologii na Uniwersytecie w Sheffield w Wielkiej Brytanii) powieść W imię matki i córki. Utwory literackie Helbig, jej recenzje, artykuły, eseje, wywiady i publikacje naukowe ukazywały się w wielu polskich oraz niemieckich czasopismach (oprócz już wymienionych), odpowiednio, m.in. w: „Tekstach Drugich”, „Twórczości”, „Odrze”, „Pograniczach”, „Dekadzie Literackiej”, „Frazie”, „Dyskursie”, „Tyglu Kultury”, „Kresach”, „Autobiografii”, „Przestrzeniach Teorii”, „Poznańskich Studiach Polonistycznych. Serii Literackiej”, „Roczniku Komparatystycznym”, „Transfer. Reception Studies”, „Kurierze Szczecińskim”, „Gazecie Wyborczej” oraz „Zeitschrift für Slawistik“, „Anzeiger für slawische Philologie“, „Tagesspiegel”, „Zeit Online”. Jej teksty naukowe opublikowane zostały też w monografiach zbiorowych w Polsce i Niemczech. Helbig współpracowała z niemieckimi rozgłośniami radiowymi, wciąż udziela się w polskojęzycznej redakcji Radia Cosmo w Berlinie. Organizowała i prowadziła spotkania literackie m.in. w Klubie Nieudaczników Polskich i Instytucie Polskim w Berlinie; współpracuje z księgarniami Buchbund i Sprachcafe Polnisch. Prowadzi kursy twórczego, także autoterapeutycznego pisania. W 2025 roku była „pisarką miejską Szczecina” – w ramach programu Niemieckiego Forum Kultury Europy Środkowej i Wschodniej m.in. prowadziła dwujęzyczny (polsko-niemiecki) blog, publikowała teksty o historii, kulturze i tożsamości miasta, spotykała się z jego z mieszkańcami.

Twórczość:
Proza
Pałówa, Wydawnictwo „b1”, Gdańsk 2000.
Anioły i świnie w Berlinie! Fikcja literacka, Forma. Księgarnia Autorska, Szczecin 2005.
[Tłum na j. niemiecki: Engel und Schweine, przeł. L. Quinkenstein, s. Neue Polnische Literatur t. 4, Freiraum-Verlag, Greifswald 2016].
[Engel, Schweine und Heiligenscheine, utwór dram., powst. ok. 2013. Autorska adaptacja opowieści Anioły i świnie w Berlinie.
Adaptacja pt. Pfannkuchen, Schweine, Heiligenscheine, reż. J. Szarek. Wystawienie: Teatr Studio am Salzufer – Tadeusz Różewicz Bühne Berlin 2013 i Szczecin 2014 – na scenie Teatru Współczesnego w Szczecinie].
Enerdowce i inne ludzie czyli jak nie zostałem bohaterem, Wydawnictwo Forma. Stowarzyszenie Officyna, Szczecin, Bezrzecze 2011 [wyd. 2, 2014].
[Tłum. na j. niem.: Ossis und andere Leute, przeł. P. Schulz, współpraca B. Helbig, s. Neue Polnische Literatur t. 1, Freiraum-Verlag, Greifswald 2015, wyd. 2, 2016].
[Adaptacja autorska opowiadania Lieber Rainer ze zbioru Enerdowce i inne ludzie: słuchowisko Rainer i Elżbieta, reż. H. Rozen, Polskie Radio 2009].
Niebko, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2013 [wyd. 2, 2016]
[Tłum. na j. niem.: Kleine Himmel. Romam, przeł. N. Buschhorn, współpraca B. Helbig, Klak Verlag, Berlin 2019].
Inna od siebie, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2016.
[Adaptacja teatralna łącznie z I. Filipiak, Księga Em pt. Maria K., scen. A. Bresler we współpracy z zespołem Kolektyw Kobietostan, reż. A. Bresler. wystawienie: Wrocław, Kolektyw Kobietostan oraz grupa teatralna Impro z Zakładu Karnego w Krzywańcu (w Instytucie Grotowskiego, Sala Teatru Laboratorium) 2018].
Helbig B., Helbig J., W imię matki i córki. Fikcja autobiografizowana, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2025.
Poezja
Wiersze Jaśminy, Mordellus Press, Berlin 1997.
Hilfe, posł. P. Michałowski, Wydawnictwo Forma. Stowarzyszenie Officyna, Szczecin, Bezrzecze 2010.
Publikacje naukowe [wybór]:
„Pałuba” Karola Irzykowskiego. Konstrukcja i psychologiczna koncepcja powieści, Ruhr-Universität, Bochum 1990.
New-Age-Diskurs in der polnischen Literaturwissenschaft, Literaturkritik und Lyrik der 70er und 80er Jahre. Rekonstruktion eines Weltbildes, s. Slavistische Beiträge, t. 328, Verlag Otto Sagner, München 1995.
Ein Mantel aus Sternenstaub. Geschlechtstransgress und Wahnsinn bei Maria Komornicka, Books on Demand, Norderstedt 2005.
[Zaktualizowana wersja polska: Strącona bogini. Rzecz o Marii Komornickiej, przeł. K. Długosz, B. Helbig-Mischewski, K. Pukański, Universitas, Kraków 2010.]

Przekłady [wybór]:
Łukosz, J., Heinrich von Kleist - Gestalt eine Tragödie, przeł. B. Helbig-Mischewski, Justina Mischewski, „Germanica Wratislaviensia” 2007 nr 127, s. 23-33.
Ritz G., Autobiografia jako alternatywa, „Autobiografia: literatura, kultura, media” 2013 nr 1, s. 95-98.

Redakcje:
Neue Geschichten aus der Pollakey. Anthologie zeitgenössischer polnischer Prosa, red. B. Helbig-Mischewski, K.M. Załuski, J. Arlt, Wydawnictwo„b1”, Jestetten 2000.
Fährmann grenzenlos. Deutsche und Polen im heutigen Europa, red. B. Helbig, G. Matuszek, Georg Olms Verlag, Zürich 2008.
Migrantenliteratur im Wandel. Junge Prosa mit (nicht nur) polnischen Wurzeln in Deutschland und Europa, red. B. Helbig-Mischewski,, M. Zduniak-Wiktorowicz, Leipziger Universitätsverlag GmbH, Leipzig 2016.


Antologie [wybór]:
Antologia współczesnych polskich opowiadań, red. A. Skrendo, Wydawnictwo Forma. Stowarzyszenie Literackie Forma, Szczecin, Bezrzecze 2008.
Antologia współczesnych polskich opowiadań, red. P. Nowakowski, A. Sroka Wydawnictwo Forma. Stowarzyszenie Literackie Forma, Szczecin, Bezrzecze 2011.
Napisane w Niemczech. Antologia/Geschrieben in Deutschland. Anthologie, wybór i wstęp P. Piaszczyński, K.M. Załuski, b1 ‒ IGNIS, Jestetten – Verl. Köl 2000.
Orkestru iza leđa. Antologija poljske kratke priče, oprac. i przedmowa I. Vidović Bolt, D. Nowacki, Naklada MD, Zagreb 2001.
Dzieciństwo w Polsce – dzieciństwo w Niemczech. Proza i poezja / Kindheit in Polen – Kindheit in Deutschland. Prosa und Gedichte, red. H. von der Haar, Verlag Heidi Ramlow, Berlin 2015 (wyd. 2: tamże 2016; wyd. 3: Kulturmaschinen Verlag, Fryburg 2022).

Członkostwo:
„Die Galiziendeutschen – Geschichte und Erinnerungskultur e.V.”
Kuratorium des Bundesverbandes der Deutsch-Polnischen Gesellschaften e.V.
Sprachcafe Polnisch Berlin
Rada Naukowa Uniwersytetu Trzech Pokoleń w Berlinie

Nagrody i odznaczenia:
Nagroda Dziekana Wydziału Filologii Obcych Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie za działalność dydaktyczną (gute Lehre) (2000)
Nagroda naukowa rektora Uniwersytetu Szczecińskiego za monografię o Marii Komornickiej Strącona bogini (2011)
Nagroda Złota Sowa Polonii w Wiedniu w kategorii „Literatura” za powieść Niebko (2016)
Polonicus – Europejska Nagroda Polonii (2025)

Charakterystyka twórczości:
Brygida Helbig jest autorką sześciu opublikowanych utworów prozatorskich i dwóch tomików wierszy. Debiutem powieściowym była przyjęta z dużym zainteresowaniem, podobnie jak kolejne prozy, Pałówa, w której widziano m.in. utwór o „niemożności wybicia się na indywidualność” (K. Uniłowski), inicjacyjną powieść o dziewczęcym dojrzewaniu, która portretuje realia PRL-u, dostrzegano feministyczny rys, autotematyzm, interseksualizm (w tym nawiązania do Pałuby K. Irzykowskiego) i dyskretny autobiografizm. Opowieść o Vivijanie/Annie Marii, bohaterce poszukującej siebie, z doświadczeniem e/migracyjnym (Niemcy) i poczuciem wykorzenienia wpisanym w refleksję tożsamościową, zwraca uwagę strona formalna, „postmodernistyczna narracja”, m.in. – włączanie fragmentów dziennikowych (zapisów nastoletniej bohaterki zatytułowanych Kwiat jabłoni), partii chóru oraz brawurowa wręcz w niektórych fragmentach inwencja językowa, studium „języka w działaniu” (K. Miłobędzka).
Widoczna już w tej powieści sprawność w posługiwaniu się ironią, satyrą i groteską ujawnia się w pełni w kolejnej publikacji – Anioły i świnie. W Berlinie! Opowieść ta (56 ss.) przybliża doświadczenia emigracyjne „importowanych z Polski kilku pociągów młodych, żądnych przygody i dobrobytu ludzi” (s. 10), którzy na początku lat 80. przybyli do Niemiec. Czyni to za sprawą bohaterki, Giseli Stopy – w zakończeniu czytamy: „Ludzie, Gisela to nie ja! Aczkolwiek coś ze mnie ma – jak wszyscy inni” (s. 56). Gizela – „istota z kiełbasy” (wstęp informuje o inspiracji książką L. Oświęcimskiego Klub Kiełboludów), „legitymująca się pochodzeniem niemieckim, przyznanym jej na podstawie sfingowanych zeznań świadków” (s. 12), dzielnie wychodzi z kolejnych życiowych impasów, powoli wrasta w Berlin, uparcie „tworzy się” i kształci („Tak Gisela została profesorem – hura, to wielki sukces! Obcokrajowiec, kobieta, koń!”), a w finale mierzy się z zamknięciem polonistyki na uniwersytecie, na którym w tak dużym trudzie znalazła miejsce dla siebie. Wykorzystane środki literackie, podobnie jak w debiutanckiej powieści, budują dystans wobec świata przedstawionego, „rozbrajają” portretowane uciążliwości emigranckiego losu, kulturowe „zderzenia” Polaków i Niemców oraz narodowe stereotypy.
Doświadczenia i społeczno-kulturowe obserwacje płynące z życia w Niemczech Helbig wykorzystuje też w tekstach ze zbioru Enerdowce i inne ludzie. Ukazuje tam Niemców z „byłej” NRD („obcokrajowców we własnym kraju”) po zjednoczeniu państwa – ich problemy, kompleksy, frustracje (opowiadania Liebert Rainer i Kallemalle). Wątki sygnalizowane w Aniołach i świniach autorka dopełnia w Die Privatdozentin. Utwór ten ma charakter autobiograficzny, podobnie jak wspomnieniowa Jarzębina czerwona oraz – przyjmujące formę dygresyjnych felietonowo-notatnikowych zapisów – Kolej na Pragę i Dziewczyna z Meksyku. Opisywana przez Helbig „pograniczność” i „hybrydowa tożsamość” w ostatnim z wymienionych utworów przyjmuje postać deklaracji: „Jestem zza Buga i jestem znad Renu, bo stamtąd przybyli moi przodkowie po mieczu i po kądzieli. Jestem z Berlina, z zachodniej strony Odry. Pośredniczę między tymi, którzy kochają mnie tam, a tymi, którzy kochają mnie tu. Siebie zaś nawzajem nienawidzą. We mnie zogniskowały się różnice mentalne, jestem progiem nie do przekroczenia, nie mieszkającym, a zamieszkanym przez wszystkich miesz(k)ańcem. Tak więc ni w tę, ni we w tę”.
Obecne (w mniejszym bądź szerszym zakresie) w przywołanych już utworach „motywy niemieckie”, a także refleksje nad pograniczem kulturowym i takąż tożsamością, ważne są też Niebku, powieści-sadze. Prezentuje ona rozbudowany, pogłębiony psychologicznie portret narratorki-Marzeny, która próbuje odtworzyć złożoną historię rodzinną. Ze wspomnień bliskich rekonstruuje dzieje rodziny ze strony ojca: z niemieckimi korzeniami, przesiedleniami – najpierw z rozkazu Hitlera, a potem w ucieczce przed Armią Czerwoną i ukrywanym w PRL-u pochodzeniem oraz matki: z równie dramatycznymi losami, m.in. utratą domu na Kresach, wywózką do Kazachstan; opowiada też o powojennym życiu w Szczecinie. Także w tej powieści historia jest „uwewnętrzniona”, splata się „z biograficznością i wyzyskaniem mentalnościowo-obyczajowej aury, łączy przy tym dyskurs historyczny z kulturowym” (M. Zduniak-Wiktorowicz).
Kolejna powieść, Inna od siebie, wyrasta z zainteresowań naukowych pisarki. Ukazała się po opublikowaniu przez Helbig (w języku niemieckim, a pięć lat później polskim) rozprawy habilitacyjnej poświęconej Marii Komornickiej/ Piotrowi Włastowi. Autorka już na wstępie wyjaśnia, że choć opiera się na biografii tej młodopolskiej poetki, pisarki i krytyczki, to napisała utwór fikcyjny, „subiektywną interpretacją losów tej postaci, jej rodziny, przyjaciół, a także artystów z jej kręgu” (s. 4). Opowiada te losy od końca, od śmierci bohaterki (powieść rozpoczyna scena przygotowywania do trumny ciała zmarłej w Domu Pomocy Społecznej w Izabelinie), by następnie chronologicznie już budować opowieść o cudownym dziecku, wyemancypowanej, twórczej dziewczynie i młodej kobiecie, a następnie naznaczonej chorobą, żyjącej w osamotnieniu osoby. W opisie jej historii życia, w tym niezrozumiałej dla bliskich i „świata” transgresji w mężczyznę, pisarka obficie wykorzystuje teksty Komornickiej – wiersze, prozę, a także rodzinne wspomnienia i listy (m.in. matki i rodzeństwa), cytuje „świadków epoki” (zamykające książkę przypisy ostatecznie uzmysławiają bogactwo wykorzystanego materiału źródłowego). Wszystkie zabiegi, poszerzające niejako formę powieści biograficznej, służą ukazaniu złożoności tej postaci, stanowią też próbę „wcielenia w historię jej [Komornickiej] życia, w myśli i motywy działania, po to, by lepiej, bliżej i dokładniej zrozumieć” (B. Stelingowska).
Ostatni utwór – W imię matki i córki. Proza autobiografizowana Helbig napisała wspólnie z córką, Justyną. Skupia się on na opisie budowania i wzmacniania relacji między matką (Gizelą) i dorosłą już córką (Seliną), któremu towarzyszy refleksja o – nie wolnych od kryzysów – „dziejach” tej więzi. Wyłania się obraz obu kobiet. Buduje go dwugłos – matki (obszerniejszy) i córki, od czasu do czasu kontrapunktowany głosem chóru, który teatralizuje utwór, dodatkowo podkreśla, przy obecności autobiograficznych motywów, jego literackość. Tłem jest codzienność berlińskiego mieszkania bohaterek, szczecińskiego – rodziców Gizeli, a także m.in. jej podróże, pobyt w klinice antropozoficznej oraz lektury obu kobiet, zainteresowanych psychologią, samorozwojem i duchowością (ich spis pojawia się w zakończeniu książki). Utwór, korzystając z inspiracji feminizmu i doświadczeń autorek, pokazuje związek matki i córki jako źródło wsparcia, niezależności i siły. W jednym z wywiadów Helbig powiedziała, że chciałaby żeby książka W imię matki i córki „trochę takiej siły dawała”.
Helbig jest też poetką – autorką Wierszy Jaśminy, które ukazały się w bibliofilskim wydaniu Mordellus Press w początkowym okresie jej osiedlenia w Berlinie i późniejszego o 13 lat zbioru Hilfe, wydanego w Szczecinie, który zawiera też kilkanaście wierszy z debiutanckiego tomu (w części pt. Garść pinezek). Utwór z początku lat. 90.: „Każdy powód jest dobry / żeby rano wstać / dziecko piesek / garść pinezek” autorka wymienia (w serwisie internetowym ArtPub Kultura) jako jeden ze swoich ulubionych. Ilustruje on znamienną dla wypracowanej przez nią poetyki oszczędność środków wyrazu, zwięzłość, kondensację. Zdecydowana większość bowiem tekstów Helbig to miniatury ciążące ku aforyzmom i metaforycznym uogólnieniom, które doświadczenia oraz wrażenia jednostkowe wpisują w szerszy wymiar antropologiczny, eksponują chaos zdarzeń, „ale zarazem go oswajają” (P. Michałowski). Tę lirykę – opisywaną także jako introspekcyjna, fragmentaryczna i refleksyjna – cechuje czułość wobec codzienności oraz niebanalne, autoironiczne poczucie humoru, charakterystyczne dla całej twórczości Brygidy Helbig.

Bibliografia przedmiotowa [wybór]:
Monografie, artykuły, recenzje:
Bajkowska K., Sukcesy i klęski życia emigracyjnego na podstawie książki Brygidy Helbig „Anioły i świnie w Berlinie”, w: Konfrontacje kultury współczesnej, red. M. Balkan, M. Mager, N. Oborska, Instytut Germanistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2015, s. 97-106.
Bednarska-Kociołek Joanna, ʺTatuś, skąd masz takie dziwne nazwisko?ʺ. Pytania o tożsamość w powieści ʺNiebkoʺ Brygidy Helbig, „Tygiel Kultury” 2015 nr 1, s. 185-188.
Cembrowska J., W kręgu powtórzeń, „FA-art” 2001 nr 1, s. 69-71.
Cytadelski T., To tylko chwila, więc ją złap, „Nowe Książki” 2010 nr 8, s.70-71.
Czapliński P., Polka do zjedzenia w Niemczech, „Gazeta Wyborcza” 2005 nr 295, s. 12.
Czapliński P., W poszukiwaniu dojrzałości, „Pogranicza” 2006 nr 1, s. 81-88.
Darska B., Ciało do zapamiętania. Kobiece historie intymne na przykładzie powieści Grażyny Plebanek „Dziewczyny z Portofino” i Brygidy Helbig „Pałówa”, „Media, Kultura, Komunikacja Społeczna” 2010 nr 6, s. 15-22.
Dunin-Wąsowicz P., Pośredniczka, „Lampa” 2011 nr 7-8, s. 89.
Dzika-Jurek K., [nota W imię matki i córki], „Nowe Książki” 2025 nr 4, s.16.
Galant A., Nosiciele granic, „Pogranicza” 2012 nr 2, s.17-20.
Galant A., Pogranicza Brygidy Helbig, „Przegląd Uniwersytecki. Pismo Uniwersytetu Szczecińskiego” 2012 nr 7-9, s. 38-39.
Iwasiów I., Dziewczynki ze śródmiejskich szkół. (Wprowadzenie do wieczoru autorskiego Brygitty Helbig-Mischewski), „Pogranicza” 2003 nr 2, s. 53-57, przedruk w: Piastów 75, red. J. Eysymont, P. Krupiński, K. Niewrzęda, 13 Muz, Szczecin 2005, s. 37-40.
Iwasiów I., Głębokie kopanie, „Gazeta Wyborca” 2014 nr 204, s. 15.
Iwasiów I., Sztuką na sztukę, „Tygodnik Powszechny” 2017 nr 11, dod. „Książki w Tygodniku” nr 1-3, s. 27.
Iwasiów I., Trzy podróże i kilka epizodów. Lubeka-Frankfurt-Greifswald... i kilka lektur, „Pogranicza” 2000 nr 5, s. 123-132.
Iwasiów S., Brygida Helbig: „Wszystko jest w porządku, es is korekt, jestem w domu” w: tenże, Reprezentacje Europy w prozie polskiej XXI wieku, PPH Zapol Dmochowski Sobczyk, Szczecin ‒ Zielona Góra 2013, s. 257-274.
Iwasiów S., „Skąd się wzięła ta zabawa, nie wiadomo”. „Niebko” Brygidy Helbig jako przykład narracji polsko-niemieckiej w: Doświadczenie (po)granicza, red. P. Wolski, PWN, Warszawa 2014, s. 81-96.
Janachowska-Budyk M., Między Wschodem a Zachodem. Obraz Szczecina w powieściach ʺBiała Rikaʺ Magdaleny Parys i ʺNiebkoʺ Brygidy Helbig, „Studia Niemcoznawcze” 2019 [b nr], s. 427-437.
Jasnowski P., Zabawa w niebko, czyli opowieść o scalaniu tożsamości, „Twórczość” 2015 nr 3, s. 106-108.
Jasnowski P., Mozaika pamięci, „Chimera 2014 nr 7-8, s. 120.
Jokiel M., Literarische Übersetzung zwischen Autotranslation und Neuschöpfung: Brygida Helbigs „Niebko” kontra „Kleine Himmel”, „Kwartalnik Neofilologiczny” 2020 z. 3, s. 389-405.
Karwowska B., Die Privatdozentin, „Pogranicza” 2011 nr 3, s. 99-101.
Karwowska K., „Wypędzeni do raju”. Portret własny późnych przesiedleńców z Polski w literaturze polskiej w Niemczech, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2016 [dot. m.in. B. Helbig].
Konopczyńska-Tota E., Saga czy nieklasyczna powieść rodzinna?, w: Literatura w Szczecinie 1945-2025. Książki siedemdziesięciolecia, red. S. Iwasiów, J. Madejski, P. Wolski, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2016, s. 275-288.
Kosińska A., Przerżnąć drzewo piłą, „Dekada Literacka” 2002 nr 5-6, s. 118-120.
Kozioł P., Tłok uczuć pod żebrami, „Lampa” 2010 nr 6, s. 46-47.
Krzyżanowski J., Zapiski niemarginalne, „Kurier Szczeciński” 2010 nr 126, dod. „Cztery Strony” nr 21, s. 2.
Lichtblau K., Brygida Helbig: tożsamość na granicy, „Tygiel Kultury” 2015 nr 1-6, s. 181-184.
Lichtblau K., Pogranicze człowieka, „Elewator” 2014 nr 1, s. 168-170.
Madejski J., Odchudzanie formy, „Pogranicza” 2010 nr 4, s. 129-131.
Matuszek-Stec G., Powieść o Marii Komornickiej, „Topos” 2017 nr 3, s. 148-149.
Matuszek G., O Marii Komornickiej językiem naukowym i literackim (Brygidy Helbig i Izabeli Filipiak), w: Kobieta w oczach kobiet. Kobiece (auto)narracje w perspektywie transkulturowej, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2019, s. 15-26.
Matuszek G., Strącona bogini – Inna od siebie, „Teksty Drugie” 2017 nr 5, 209-218.
Mayer M., Przekroczmy słowa próg!, „Fraza” 2001 nr 1-2, s. 318-320.
Michałowski P., Akcje ratunkowe wiersza, w: B. Helbig, Hilfe, Wydawnictwo Forma. Stowarzyszenie Officyna, Szczecin, Bezrzecze 2010, s. 57-59.
Miłobędzka K., W żywiole uczuć i języka –„Pałówa”, „Twórczość” 2001 nr 6, s. 122-124.
Nowacki D., Blisko siebie. O prozie artystycznej Brygidy Helbig, w: Skład osobowy. Szkice o prozaikach współczesnych, cz. 3, red. A. Nęcka, D. Nowacki, J. Pasterska, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2019, s. 59-75.
Nowacki D., Dyptyk berliński, „Fa-art” 2005 nr 2-3, s. 131-134.
Nowacki D., Każdy był trzynastoletnią dziewczynką…, „Kresy” nr 1-2, s. 163-166.
Nowacki D., Zaokrąglona saga Brygidy Helbig, „Gazeta Wyborcza” 2013 nr 287, s. 19.
Nowacki D., Zapałki na zakręcie, „Śląsk” 2025 nr 6, s. 60.
Orski M., „Jestem progiem nie do przekroczenia...", „Przegląd Powszechny” 2011 nr 10, s. 159-161.
Orski M., Jestem zza Buga i jestem znad Renu, „Nowe Książki” 2014 nr 4, s. 88-83.
Pekaniec A., Opowiedz mi naszą/swoją historię. (Niepotrzebne skreślić?), „Nowa Dekada Krakowska” 2014 nr 5, s. 226-230.
Pietrusiewicz J., Kobiecość na wygnaniu, „Zadra” 2000 nr 4, s. 55.
Prüfer N., Niemcy, „Twórczość” 2025 nr 4, s. 152-156.
Rosiński C., Teraźniejszość Hobbitów, „Odra” 2014 nr 7-8, s. 121-123.
Sidowska K., Polski specjał w niemieckim menu, „Tygiel Kultury” 2012 nr 4-6, s. 50-56.
Sierocińska R., Na skrzydłach kiełbasy, „Nowe Książki” 2006 nr 1, s. 26-27.
Skucha M., W spodniach czy w spódnicy?, „Nowa Dekada Krakowska” 2017 nr 3, s. 123-126.
Sobolczyk P., Novel trouble, „Opcje” 2017 nr 3-4, s. 105-107.
Stelingowska B., Jeśli chcesz mnie zrozumieć, chociaż przez chwilę bądź mną. Transgresja Komornickiej. Metamorfoza Helbig, „Literaturoznawstwo” 2016 nr 10, s. 169-172.
Szaruga L., Moabit Hilton i okolice, „Pogranicza” 1998 nr 2, s. 121-122.
Szelega A., Wielka Mary, „Elewator” 2017 nr 2, s. 155-157.
Szybowicz E., Fochy odmieńca, „Gazeta Wyborcza” 2016 nr 270, s. 25.
Śnieg S., Gisela Stopa w szponach życia, „Lampa” 2005 nr 11, s. 73.
Trepte H.-Ch., Powroty do przeszłości. O śladach rodzinnych w niemieckojęzycznej literaturze (nie tylko) polskiego pochodzenia, „Transfer. Reception Studies” 2019 t. 4, s.77-91.
Uniłowski K., Anna Maria smutną ma twarz…, „FA-art” 2001 nr 1, s. 49-52, przedruk w: tenże, Koloniści i koczownicy. O najnowszej prozie i krytyce literackiej, Universitas, Kraków 2002, s. 84-94.
Wieczyński Ł., Niezwykła podróż Brygidy Helbig, w: Poszerzamy horyzonty. Monografia t. 20, cz. 1, red. M. Bogusz, M. Wojcieszak, P. Rachwał, Wydawnictwo Mateusz Weiland Network Solutions, Słupsk 2020, s. 497-501.
Wnuk G.E., „Inna od siebie” i innych, „Nasz Powiat” 2017 nr 3, s. 20-21.
Zduniak M., „Napiętnowani marzeniami”, czyli postkolonialności polsko-niemieckie, „Polish Migration Review”/”Polski Przegląd Migracyjny” 2024/2025 nr 9, s. 72-78.
Zduniak M., „Straszenie Niemcem” w polskiej literaturze najnowszej, „Rocznik Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu” 2024 t. 14, s. 55-69.
Zduniak-Wiktorowicz M., NRD for rent, „ Nowe Książki” 2011 nr 9, s. 48.
Zduniak-Wiktorowicz M., O systemach wartości, zaangażowaniu i objaśnianiu Niemcom kryzysowej Polski przez polsko-niemieckie pisarki z Berlina – Brygidę Helbig-Mischewski i Emilię Smechowski, „Porównania” 2021 nr 3, s. 251-271.
Zduniak-Wiktorowicz M., „Po matce Kresy, po ojcu Galicja, po rodzicach Szczecin”. Bohaterowie polskiej i niemieckiej prozy oraz ich autoetnografie (na przykładzie twórczości Brygidy Helbig i Hansa-Ulricha Treichela), w: Region a tożsamości transgraniczne. Literatura. Miejsca. Translokacje, red. D. Zawadzka, M. Mikołajczak, K. Sawicka-Mierzyńska, Universitas, Kraków 2016, s. 273-288.
Zduniak-Wiktorowicz M., Poromantyczna opowieść emigrancka Brygidy Helbig, w: Wobec romantyzmu... Książka zbiorowa, red. J. Klaus-Wartacz i in., Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne", Poznań 2007, s. 103-111.
Zduniak-Wiktorowicz M., Współczesny polski pisarz w Niemczech ‒ doświadczenie, tożsamość, narracja, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2010 [o Helbig rozdz. 3: Brygida Helbig – Polka w Berlinie, s. 105-127].
Schmidt M., Metahistorische Familienromane aus dem deustch-polnischen Grenzraum. Sabrina Janeschs "Katzenberge" und Brygida Helbigs "Kleine Himmel", w: Literatur und Kultur zwischen West und Ost. Imagination, Kommunikation und Wahrnehmung in regionalen Kulturräumen. Festschrift für Paul Martin Langner zum 65. Geburtstag, V&R unipress, Göttingen 2020, s. 149-160
Strony www:
Brygida Helbig [strona autorska on-line], https://brygidahelbig.de/pl/o-mnie/ [dostęp: 14.05.2026].
Brygida Helbig, https://pomeranica.pl/wiki/Brygida_Helbig
Kowalczyk J.R., Brygida Helbig, „Enerdowce i inne ludzie”, https://culture.pl/pl/dzielo/brygida-helbig-enerdowce-i-inne-ludzie [dostęp: 04.08.2026]
Lipczak A., Brygida Helbig, „Niebko”, https://culture.pl/pl/dzielo/brygida-helbig-niebko [dostęp; 04.08.2026].
Skalska W., Brygoda Helbig, „Hilfe”, https://www.latarnia-morska.eu/pl/port-literacki/437-qhilfeq-brygidy-helbig [dostęp: 14.05.2026].
Stefanek M., Brygida Helbig, Porta Polonica, https://www.porta-polonica.de/pl/atlas-miejsc-pami%C4%99ci/brygida-helbig?page=2#body-top [dostęp: 14.05.2026]
Tyszkiewicz B., Helbig Brygida, w: Polscy pisarze i badacze literatury XX i XXI wieku, https://pisarzeibadacze.ibl.edu.pl/haslo/5068/helbig-brygida#3675117226495513365 [dostęp: 7.05.2026].
Urbaniak M., W poszukiwaniu tożsamości, „ArtPapier” 2013 nr 21, https://artpapier.com/index.php?page=artykul&wydanie=187&artykul=4034 [dostęp: 4.04.2026].
Vincenz de J., Matka i córka. Niecodzienna Para pisarska, https://www.onet.pl/informacje/deutsche-welle/matka-i-corka-niecodzienna-para-pisarska/rwlevrz,0666d3f1 [dostęp: 15.07.2026].

Autorka hasła: Agata Paliwoda